ความแตกต่างในความรักของแม่
โดย ทองพูล บัวศรี(ครูจิ๋ว) มูลนิธิสร้างสรรค์เด็ก
เมื่อเอยถึงความรักของแม่ เป็นความรักที่ยิ่งใหญ่ หาใครเทียบเท่าไม่ เป็นความรักที่บริสุทธิ์ หาสิ่งใดมาทดแทนไม่ แต่ตามคำนิยามของ ท่านพุทธทาส สมมุติไปถามพระอรหันต์ว่าแม่คืออะไร ! พระอรหันต์คงตอบว่า “แม่คือผู้สร้างมนุษย์ให้มาเป็นพระอรหันต์” ถ้าไปถามลูกไก่ตัวเล็กๆว่าแม่คืออะไร มันคงตอบว่า “แม่คือผู้มุงหลังคาให้ฉัน ครอบฉันไว้ตลอดเวลา” ถ้าไปถามลูกหมา ลูกหมาคงตอบว่า “แม่คือผู้คุ้มครองไม่ให้ใครมาทำร้ายรังแกฉัน มาแม่ก็เห่า ถ้ามาจับตัวฉัน แม่ก็กัด คุ้มครองฉันอย่างนี้ มาทำร้ายฉัน ฉันไม่ได้ แม่จะต่อสู้”แต่สำหรับท่านพุทธทาสภิกขุ “แม่คือ ผู้ที่ถ่ายทอดนิสัยให้มากยิ่งกว่าพ่อ และดูแม่นี่จะรักลูกยิ่งกว่าพ่อ”และท่านยังได้บอกว่า “ถ้าไม่มีแม่ สวนโมกข์ไม่มี…” นี่คือความหมายที่ยิ่งใหญ่กับคำว่าแม่ แถบด้วยคำสั่งสอนของแม่ที่ยิ่งใหญ่ เช่น แม่ให้ทั้งชีวิต และวิญญาณ แม่สอนให้ละเอียดรอบคอบ แม่สอนให้ประหยัด แม่มีเงินให้ลูกเบิกได้ตลอดเวลาแม้ไม่ได้ฝากเงินไว้เลย เป็นธนาคารที่สามารถเบิกได้ตลอด 24 ชั่วโมง สอนให้รู้จักการยอมแพ้ ไม่ใช่เรื่องของการเสียเกียรติ สอนให้รู้จักการใช้ชีวิตอย่างมีคุณค่าและคุ้มครอง สอนไม่ให้ลูกเกี่ยวข้องกับอบายมุขการพนันการติดยาเสพติด บุหรี่ เหล้าเป็นอันตรายต่อสุขภาพ สอนให้ลูกมนุษย์เท่านั้นที่จะมีโอกาสตอบแทนบุญคุณพ่อแม่ อย่าทำให้พ่อแม่น้ำตาตก สิ่งเหล่านี้คือคำสอนของแม่ที่มีให้ลูกทุกคน
จากการทำงานของผู้เขียนในกลุ่มแม่และเด็กอ่อนของลูกกรรมกรก่อสร้าง ในศูนย์เด็กก่อสร้างเดอะพาร์คแลนด์ ศรีนครินทร์ ได้เห็นความรักของแม่ต่อลูกถึงแม่เหล่านี้ถือว่าเป็นกลุ่มที่ด้อยโอกาสทางสังคม ที่ขาดแคลนเงินในการที่จำนำมาเลี้ยงลูกด้วยให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี ยิ่งในเดือนกรกฎาคมนี้ เป็นเดือนที่งานก่อสร้างในแห่งนี้เสร็จสิ้น บางวันไม่มีงานเข้ามาเลยคนงานทุกหยุดงาน นั้นหมายถึงค่าแม่ของครอบครัวจะไม่มีรายได้เข้ามาเลี้ยงคนในครอบครัว สิ่งที่ตกหนักที่สุดคือ เด็กเล็กจะขาดนม พ่อแม่ไม่มีเงินซื้อนมให้ลูกกิน เด็กหลายคนร้องไห้งอแงหิวนม ครูที่ศูนย์เด็กก่อสร้างเดอะพาร์คแลนด์ คือไพโรจน์ ที่อยู่ประจำ มีนมผงหรือนมกล่องที่ได้รับบริจาคมาก ครูก็แจกนมให้เด็กได้กินประทังไปก่อนหลายครอบครัว จนกว่าพ่อเด็กจะหางานทำได้ ซึ่งได้แก่ครอบครัวน้องกิ่ง ครอบครัวน้องมายด์น้องมิ้นท์ ซึ่งเป็นคู่ฝาแฝดซึ่งน่ารักมากและกินเก่งด้วยกันทั้งคู่กินนมแม่ด้วยแต่เสริมด้วยนมผง ครอบครัวน้องบัวลอย ครอบครัวน้องไลออนส์ ครอบครัวน้องภู และครอบครัวน้องแสง ซึ่งแม่ของน้องๆทุกคนพยามทุกวิถีทางที่ประหยัดค่าใช้จ่ายในครอบครัวแล้วนำเงินมาซื้อนมให้ลูกได้กิน หรือบางครั้งก็มีการแบ่งปันนมที่ศูนย์เด็กก่อสร้าง และพามากินอาหารกลางวันและอาหารว่างที่ศูนย์เด็ก
โครงการศูนย์เด็กก่อสร้างฯ เป็นอีกแนวทางหนึ่ง ที่กลุ่มแม่เด็กลูกกรรมกรก่อสร้างเหล่านี้ ได้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในการเลี้ยงดูลูก และได้รับอาหารและนมที่ทีคุณค่าต่อลูก เพื่อให้เด็กเหล่านี้ได้มีคุณภาพ และเติบโตอย่างสมบูรณ์ ตลอดจนการได้เห็นความสนใจเอาใจใส่ต่อลูกถึงแม้รายได้จะไม่มี แต่พยายามทุกอย่างที่จะให้ลูกน้อยได้สิ่งที่มีประโยชน์ต่อลูกที่สุดเท่าที่แม่คนนี้จะทำให้ลูกได้
อีกความรักหนึ่ง คือความรักของแม่เช่นเดียวกัน เป็นความรักที่แตกต่างจากที่กล่าวมาข้างต้น แม่เร่ร่อนหลายครอบครัวที่ผู้เขียนได้ลงสัมภาษณ์และพูดคุย ซึ่งต้องการให้ลูกพวกเขาเหล่านั้นได้เรียนหนังสือ ซึ่งเด็กได้ถึงเวลาที่เข้าเรียนในชั้นอนุบาลแล้ว ได้คุยกับแม่ที่นำลูกออกมาขอทานด้วยกันหลายครอบครัว ซึ่งครอบครัวเหล่านี้เป็นครอบครัวเร่ร่อนที่เป็นชาวต่างชาติ ได้แก่ชาวเขมร ขาวลาว ชาวพม่า เช่น
ครอบครัวแรก ซึ่งผู้เขียนเห็นเด็กน้อยแม่พามาขอทานแถวหลักสี่ตั้งแต่ยังแบเบาะเลย ในปัจจุบันเด็กน้อยโตอายุกว่า 3 ปี แล้ว ผู้เขียนตามแม่ของเด็กตลอดเพราะต้องการให้ลูกเรียนหนังสือ คำแม่ที่อ้างตลอดกับเราคือ พวกเขาถูกจับบ่อยมาก แล้วย้ายที่อยู่บ่อยไม่เป็นหลักแหล่ง เด็กไม่อยากห่างแม่
ครอบครัวที่สอง ตั้งแต่มีลูกคนแรกที่ผู้เขียนพยายามให้เด็กได้เรียนหนังสือ จนปัจจุบันแม่มีลูก จำนวน 4 คน ลูกคนเล็กเพิ่งเกิดได้ประมาณ 4 เดือน แม่ก็นำลูกมาขอทานด้วยที่สะพานลอย ส่วนลูกคนโต คนที่สอง คนที่สาม ให้แบ่งหน้าที่กันขอทาน ตามตลาดนัดที่ต่างๆ พี่สาวคนโตเป็นคนคอยดูแลน้องๆ
สิ่งเหล่านี้เป็นความรักของแม่เหมือนกัน เพราะแม่จะบอกกับลูกว่าช่วยกันขอทาน ถึงจะได้เงินมาเลี้ยงครอบครัว และมีอาหารการกินที่จะเลี้ยงในครอบครัวของเด็ก แต่ถ้าถามถึงการใช้แรงงานเด็กนำเด็กมาค้ามนุษย์ ซึ่งผิดกฎหมายไทย ผู้เขียนเคยแม่ของเด็กเหล่านี้ซึ่งบางคนพูดภาษาไทยได้บ้าง บางคนพูดไม่ได้เลย แม่เหล่านี้จะมองหน้าแบบสงสัยทำไมต้องมายุ่งกับฉันด้วย แต่แม่บางคนก็จะบอกว่า ฉันอยากให้ลูกได้เรียนหนังสือ แต่ฉันไม่มีทางเลือกหรอกเพราะฉันหนีเขาเข้าเมืองมา ผิดกฎหมายเมืองไทย ฉันต้องคอยหลบหนีตลอด ถ้าตำรวจจับก็หมายความว่าเงินที่หามาได้ก็หมดเหมือนกัน บางครั้งค่าเช่าบ้านก็ไม่พอเหมือนกันในช่วง 2-3 เดือน คนให้เงินขอทานน้อยลงกว่าแต่ก่อนมาก บางวันได้อาหารมากกว่าเงิน เพราะคนไทยปัจจุบันแบ่งปันอาหารให้มากกว่า แทนการให้เงิน
คำถามที่พูดเขียนพยามถามตลอดว่าไม่คิดที่จะกลับบ้านที่เขมรหรือ แม่หลายคนบอกกับฉันว่ากลับไปทำอะไร ไม่มีงานให้ทำหรอก บ้านก็ไม่มีแล้ว
แล้วจะทำอย่างไรกับลูกที่ไม่มีเอกสาร แต่เกิดมาบนแผ่นดินไทยทุกวัน แม่เหล่านี้ก็พูดเพียงว่าให้แค่มีกินก็พอแล้ว ไม่คิดหรอกเรื่องอนาคต คิดว่าอย่าให้ถูกจับเท่านั้นพอ
เป็นความรักของแม่ที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ทุกคนรักลูกของตนเองและอยากที่จะดูแลอย่างเต็มที่ และปกป้องลูกของตนเองตามสิทธิที่พวกเขาเหล่านั้น ไม่ว่าจะเป็นแม่ของลูกกรรมกรก่อสร้าง หรือแม่ที่นำลูกมาขอทาน ต่างก็รักลูกต้องการให้ลูกมีอาหารการกินที่ดี ทำทุกอย่างเพื่อให้ลูกสามารถดำเนินชีวิตไว้ตามวิถีชีวิตของพวกเขาจะทำให้ลูกได้ หน่วยงานทั้งภาครับและองค์กรพัฒนาเอกชน ต้องหาแนวทางให้บุคคลเหล่านี้ได้เลี้ยงลูกและอยู่ในความรักของแม่ที่มิอาจหาซื้อได้ตามท้องตลาดทั่วไป อยากได้ต้องช่วยกันดูแลให้คนเหล่านี้ได้มีครอบครัวที่ดีอยู่ในสังคมได้ และได้เลี้ยงดูตามความปรารถนาของเขา
Filed under: Uncategorized